یکی از تکنولوژیهای روز دنیا که یک فضای کاملا ایزوله و تحت کنترل را در اختیار افراد قرار میدهد تا در صنایع مختلف جهت تولید محصولات متعدد مورد استفاده قرار گیرد، کلین روم میباشد. اتاق تمیز انواع مختلفی داشته و در تولید آن باید از مصالح باکیفیتی بهره برد تا بیشترین بازدهی را ارائه دهد. در مطلب پیش رو به معرفی کامل این اتاقهای ایزوله پرداخته شده تا اطلاعات موردنیاز درباره این محصولات و تجهیزات به دست آورید.
اتاق تمیز یا کلین روم (CleanRoom) چیست؟
در تعریف کلین روم یا همان اتاق تمیز باید عنوان کرد که این اتاقکها عاری از هرگونه آلاینده زیست محیطی هستند و ذرات معلق هوا، در اتاقهای ایزوله در حدود چند میکرون است. حساسیت اتاقهای تمیز در حدی است که حتی درب آنها نیز باید در کوچکترین اندازه ممکن ساخته شود و تمهیدات لازم برای جلوگیری از ورود هرگونه ذرات ریز به داخل در نظر گرفته شود. این ویژگی کلین روم سبب شده تا در مکانهایی همچون بیمارستانها، کلینیکها و… کمترین آلودگی را به دلیل وجود بیماران مختلف در فضای ساختمان پخش کند.

تاریخچه کلین روم
با پیشرفت فناوری در دهه ۱۹۴۰ میلادی، کارشناسان و محققین کشورهای پیشروی غربی در پی تولید و نوآوری محصولات جدید به مشکلاتی برخورد کردند که همیشگی نبود؛ ولی بر روند کارهای تولیدی و تحقیقاتی آنها اثر منفی داشت. پس از بررسیهای زیاد محققین در این زمینه، ریشه این مشکلات را در وجود گردوغبار و آلودگی در فضای اتاق یافتند و چاره آن را در درزبندی دربها و رنگ آمیزی دیوارها دیدند؛ در نهایت نام اتاقهای سفید (White Rooms) را برای آن انتخاب کردند.
در این اتاقها قطر ذرات قابل دیدن ۲۵ میکرون به بالا بود، در صورتیکه وجود این حجم ذرات در اتاق قابل قبول نبود و نیاز بود تا ذرات با قطر نیم میکرون هم تحت کنترل باشند. از این رو با استفاده از فوم پلی اورتان و درزبندی درست، از ابتدای دهه ۱۹۷۰ فضاهایی ساخته شد که واژه اتاق تمیز (Cleanroom) یا اتاق تمیز را بر آن نهادند.
همچنین در دهه ۱۹۹۰ با افزایش پیشرفت فناوری و تولید ساندویچ پانل دیواری و سقفی، اتاقهایی ساخته شدند که سبب کنترل ذرات با قطر پنج صدم میکرون به بالا نیز شد. از آن پس تاکنون مصالح متعددی جهت پوشش جدارههای این اتاقها مورد استفاده قرار گرفتند؛ ولی ساندویچ پانل اتاق تمیز از بهترین و پرکاربردترین متریال در میان تمامی مصالح معرفی شد.
ساندویچ پانل اتاق تمیز
اتاق تمیز یا کلین روم فضایی است که در دنیای امروز به منظور تولید محصولات خاص و کاربردی در صنایع مختلف که نیاز به محیطی ایزوله دارند مورد استفاده قرار میگیرد. ساخت این اتاقها باید توسط مصالح درستی انجام شود تا علاوهبر عایق بندی مناسب در این فضاها بتوان هزینههای ساخت و ساز را نیز به حداقل رساند.
اصلیترین متریال کاربردی جهت ساخت این سازهها، ساندویچ پانل کلین روم بوده که به دلیل ارائه مزایای گوناگون و صرفه اقتصادی بالا، تحت عنوان کارآمدترین مصالح اتاق تمیز در دنیا شناخته میشود. این پنل ساندویچی میتواند یکی از فومهای پشم سنگ، پلی یورتان، XPS و… را در ساختار خود داشته باشد و در لایههای جانبی طرفین این عایقها نیز، از متریال مختلفی چون ورقهای آلومینیوم، آلوزینک یا گالوانیزه استفاده نماید.
بهترین ساندویچ پانل اتاق تمیز (کلین روم) کدام است؟
با توجه به اینکه عایق بندی و حفظ دوام سازه در کلین رومها اهمیت بالایی دارد، انتخاب مواد اولیه مناسب برای ساختار ساندویچ پانل نیز بسیار حائز اهمیت است. در میان تمامی انواع پنلها، ترکیب فوم پلی ایزوسیانورات در کنار ورق آلوزینک به عنوان بهینهترین و کارآمدترین ساختار کاربردی جهت استفاده در کلین روم شناخته میشود.
کیفیت ساخت این متریال در میزان بازدهی آنها در اتاقهای کلین روم نقش بالایی دارد؛ لذا انتخاب یک شرکت معتبر برای سفارش ساندویچ پانل اتاق تمیز از الزامات پروژه خواهد بود. لازم به ذکر است، پنلهای اتاق تمیز باید بدون هیچ گونه شیاری بر سطح خود باشند تا باعث جمع شدن آلودگی نشوند. بدین منظور از دو نوع پانل دورو صاف و یکرو صاف یکرو شیاردار برای این اتاقها استفاده میگردد.

مزایای پانل کلین روم
پنل ساندویچی اتاق تمیز دارای مزایا و ویژگیهایی است که از مهمترین آنها میتوان موارد زیر اشاره نمود:
- این پنلها در مقابل آتش مقاوم هستند و از تلفات جانی و مالی این حادثه جلوگیری میکنند.
- مقاومت بالا در برابر گرما
- کاهش ارتعاشاتی که از سر و صدای خطوط تولید رخ میدهد.
- این متریال پیش ساخته در برابر نفوذ آب مقاوم هستند و به همین دلیل عمر اتاق تمیز را افزایش خواهند داد.
- سطح صاف و بدون شیار پانلهای کلین روم موجب میشود تا هیچگونه آلودگی روی آنها جمع نشود.
- قابلیت سفارش در اندازههای مختلف
- صرفه اقتصادی این مصالح بالا بوده و هزینههای نهایی پروژه کاهش چشمگیری خواهد داشت.
- نصب ساندویچ پانل سقفی و دیواری کلین روم آسان میباشد.
کاربرد ساندویچ پنل کلین روم
ساندویچ پنل اتاق تمیز را میتوان علاوهبر ساخت کلین رومها در صنایع و محصولات دیگری که حساسیت بالایی در تولید دارند نیز مورد استفاده قرار داد. ساندویچ پنل کلین روم را در سازههایی با کاربریهای گوناگون همچون موارد زیر به کار میبرند:
- صنایع داروسازی
- آزمایشگاههای حوزه زیست شناسی
- مراکز درمانی و بیمارستانها
- سازههای پژوهشی هوا و فضا
- صنایع نظامی
مشخصات فنی ساندویچ پنل کلین روم
مشخصات ساندویچ پانل اتاق تمیز | |
عرض مفید | ۱۱۴۰ میلیمتر |
حداقل و حداکثر طول | از ۲ متر تا ۱۳/۶۰ متر با توجه به درخواست مشتریان |
دانسیته پلی یورتان | ۲±۴۰ |
ضخامت | ۴۰-۵۰-۶۰-۸۰-۱۰۰-۱۲۵-۱۵۰ میلیمتر |
کلاس ضد حریق | B2-B3 |
نوع ورق بیرونی | آلوزینک |
ضخامت ورق | ۰/۷ میلیمتر (هر دو ورق رو و زیر) |
انواع اتاق تمیز
جریان هوا در اتاق تمیز باید بهگونهای باشد که سطح آلودگی ذرات در اتاق به درستی کنترل شود. کلین رومها از این نظر به چند دسته کلی تقسیم میشوند که عبارت است از:
کلین روم با جریان لامینار (تک سویه)
نوع خاصی از اتاق تمیز وجود دارد که هوای فیلتر شده در آن به شکل یک جریان مستقیم و پیوسته میباشد. در این سیستم هوا از یک دریچه ورودی به اتاق تمیز وارد شده و از طریق دریچه خروجی که در سمت دیگر اتاق قرار گرفته خارج میگردد. جریان تک سویه سبب میشود تا ذراتی که در هوا وجود دارد به صورت کنترلشده در یک مسیر مستقیم حرکت کرده و از ناحیه مربوط به کار دور شوند.
جریان لامینار بیشتر در کلین رومهایی مورد استفاده قرار میگیرد که نیاز به کنترل دقیق ذرات میباشد که از جمله آنها میتوان به کاربریهای آزمایشات علمی، تجهیزات پزشکی، تولید نیمه هادی و… اشاره نمود. یکی از معایبی که استفاده از این مدل به همراه دارد هزینه بالای آن در مقایسه با سایر دستهها و محدودیت در اندازه و شکل میباشد.
اتاق تمیز با جریان غیرلامنیار (غیر تک سویه)
برخلاف جریان هوای لامینار، در این مدل هوای فیلتر شده به شکل یک جریان آشفته در اتاق جریان خواهد داشت. در جریان تک سویه ذرات معلق در یک مسیر مشخص از اتاق خارج میشدند؛ ولی در این جریان هوا ذرات هوا در تمامی نقاط اتاق پخش میباشند.
این جریان هوا زمانی کاربرد دارد که نیاز به کنترل دقیق ذرات هوا نیست همانند تولید دارو، مواد غذایی و محصولات آرایشی. از معایب مربوط به این جریان هوا میتوان به امکان اختلال در فرایندهای تولید، نیاز به مراقبت از ناحیه کاری و عدم کنترل سطح آلودگی ذرات اشاره نمود.

کلین روم با جریان مخلوط
این نوع جریان هوا درواقع ترکیبی از دو جریان لامینار و غیر لامینار بوده و در مواقعی از آن استفاده میشود که نیاز به کنترل متوسط آلودگی ذرات وجود دارد. حفاظت این جریان هوا از ناحیه کاری اتاق تمیز به صورت نسبی بوده و از نظر اقتصادی هزینه متعادلی را شامل میشود. در ابتدای هر پروژه با توجه به عوامل زیر یکی از انواع کلین رومهای عنوان شده انتخاب خواهد شد:
- کلاس آلودگی
- کاربرد
- بودجه
تجهیزات کلین روم
به طور قطع تجهیراتی که در اتاق تمیز مورد استفاده قرار میگیرد نباید آلایندهها و ذرات معلق در هوا را به خود جذب کند و باعث تجمع این ذرهها شود. این تجهیزات نباید باعث مختل شدن مسیر جریان هوا شوند و همچنین باید در مقابل مواد شوینده و ضدعفونی کننده مقاوم باشند و به راحتی پاک گردند. از مهمترین تجهیزاتی که در اتاق تمیز مورد استفاده قرار میگیرد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- دوش هوا
- فن فیلتریونیت
- اتاقک توزین
- پس باکس
- میز لامینار
- دی پی اس
- هواساز
- پرده پی وی سی
کاربردهای کلین روم (اتاق تمیز)
اتاقهای تمیز در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند و برنامههای کاربردی و آزمایشهای مهمی در این فضاها انجام میشود. از اصلیترین کاربردهای اتاق تمیز میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
صنایع دارویی و پزشکی
از اصلیترین کاربردهای مربوط به اتاق تمیز مربوط به صنعت پزشکی و دارویی میباشد که به طور مستقیم با زندگی مردم سروکار دارد. حساسیت کلین روم در این دو صنعت بسیار بالا بوده و به همین دلیل نیاز است تا از ورود هرگونه آلودگی و ذرات معلق به درون آن جلوگیری شود؛ چراکه ورود هر آلودگی یا میکروارگانیسم به روند تولید دارو میتواند تولید آن را مختل کرده و یا بر کیفیت دارو اثر منفی بگذارد.
اتاق تمیز مورد استفاده برای این صنایع باید زیرساختهایی مقاوم در مقابل آلودگیهای میکروسکوپی را نیز داشته باشد؛ همین امر سبب شده به طراحی ساختمان و همچنین راهاندازی تاسیسات برق و گاز توجه ویژهای شود. اتاق تمیزی که برای تولیدات این صنایع مورد استفاده قرار میگیرد، هوای ورودی را با فیلترهای پیشرفته عبور داده و آلودگی درون اتاق را به حداقل میرساند.

صنایع غذایی
استانداردهای بهداشتی این صنعت غذایی سطح بالاتری به نسبت دیگر صنایع داشته؛ چراکه باید علاوهبر تازه و خوشمزه بودن مواد غذایی، سالم بودن آنها را نیز مدنظر قرار داد. اتاق تمیز باید قادر به کم کردن میزان میکروبها و قارچها باشد تا فرایند تولید محصولات غذایی ایمن و سالم بوده و ماندگاری آنها نیز افزایش یابد. یک کلین روم میتواند کیفیت محصول را به شکل قابل توجهی افزایش داده و منجر به سوددهی بیشتر گردد.
صنعت هوایی
یکی دیگر از کاربردهای مهم اتاقهای ایزوله در صنعت هوایی میباشد که معمولا در موارد زیر مورد استفاده قرار میگیرد:
- صنایع هواپیمایی
- سیستمهای ناوبری
- ساخت موشک
- آزمایشگاههای هوا و فضا
- تعمیرات قطعات حساس و مونتاژ آنها
صنعت الکترونیک
صنعت الکترونیک از دیگر صنایعی است که استفاده از اتاقهای ایزوله ساندویچ پانلی در آنها بسیار حائز اهمیت است. به دلیل حساسیت بالایی که در ساخت قطعات الکترونیکی وجود دارد باید پارامترهای متعددی را در ساخت کلین روم موردنظر به کار برد که از مهمترین آنها میتوان موارد زیر را نام برد:
- کنترل دما
- کنترل رطوبت
- حذف ذرات آدروسل
- سیستمهای نظارتی
- کنترل نور
- فشار مثبت یا منفی هوا
لباسهای کلین روم
یکی از مهمترین الزاماتی که باید در اتاق تمیز رعایت شود، استفاده از لباسکار کارکنان است که باید از استانداردهای بهداشتی برخوردار باشد. گاهی نیاز است از سر تا پا کاملا با لباس پوشیده شود و در برخی موارد تنها استفاده از یک کلاه و روپوش کفایت میکند.
لباس مخصوص کلین روم باید از جنس پلیاستر باشد تا از ایجاد پرز جلوگیری کند. لباسهای اتاق تمیز میتوانند از آلوده شدن محیط و آزاد شدن مواد از بدن کارکنان جلوگیری نمایند. خصوصیات مربوط به لباس کارکنان در اتاق تمیز به شرح زیر است:
خصوصیات لباسهای کلین روم با سطح زیستی ۳: جنس لباس در این مدل نباید ذرهای از خود آزاد کند و بهتر است که بدون شارژ الکتریکی باشد. این لباس به شکل تمامقد بوده و هیچ پرزی در اتاق به وجود نخواهد آورد. لازم به ذکر است نوع کفش مورد استفاده در این سطح زیستی باید پاپوشی ضد لغزش بوده که کف آن صاف و پلاستیکی میباشد.
خصوصیات لباسهای کلین روم با سطح زیستی ۱و۲: جنس لباس در این مورد از پلی استر و کتان بوده و به شکل دو تکه روپوش و شلوار میباشد.

فیلترهای مورد استفاده در اتاق تمیز
بهطورکلی تجهیزات مورد استفاده در کلین روم به نام هواسازهای هایژنیک خوانده میشوند و در آنها فیلترهای متعددی تعبیه شده که موجب کنترل رطوبت و آلودگی در فضای اتاق تمیز خواهند شد. از فیلترهایی که در هواسازهای اتاق تمیز استفاده میگردد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- فیلتر کیسهای
- فیلتر هپا (hepa)
- فیلتر کربنی
- فیلتر اولپا
- فیلتر هواساز

نصاب ساندویچ پانل اتاق تمیز
یکی از اصلیترین مراحل استفاده از ساندویچ پانل سقفی و دیواری کلین روم، مرحله نصب و اجرای آنها میباشد. نصب پنلهای اتاق تمیز همچون سایر مصالح ساختمانی نیازمند افراد متخصص و باتجربه است؛ بر همین اساس به کارگیری افرادی مجرب که تمامی استانداردهای مرتبط با نصب این مصالح را رعایت نمایند، اهمیت بالایی دارد.
هوابندی، آببندی و تضمین کیفیت این مصالح در هنگام نصب تنها توسط نصابان حرفهای میتواند رعایت شود. همچنین در ساختار پانل کلین روم یک فوم عایق حساس قرار گرفته که نوع نصب آن بسیار حساس است. تیم نصابان ساندویچ پانل ماموت میتواند بهترین انتخاب برای اجرای این متریال پیش ساخته باشد.
مراحل ساخت کلین روم
ساخت تجهیزات اتاق تمیز از اهمیت بالایی برخوردار است که رعایت پارامترها و متغیرهای مختلف میتواند مراحل طراحی آن را به آسانی به انجام برساند. این موضوع زمانی محقق میشود که آشنایی کامل با فناوری کلین روم وجود داشته باشد تا راهی جهت طراحی بهترین تجهیزات برای داشتن یک محیط عاری از هرگونه آلاینده رخ دهد. تمامی این موارد نیازمند داشتن اطلاعات خاصی است که بهای آن توسط شرکتها و کارفرما پرداخت میشود. در طراحی اتاق تمیز باید مراحل مختلفی را طی کرد که به شرح زیر میباشد:
- شمارش و بررسی تعداد افراد داخل کلین روم
- طبقهبندی اتاق تمیز بر اساس میزان تمیزی محل
- تعیین فشار در اتاق
- مشخص شدن جریان هوا
- میزان جریان هوای عبوری از فیلترهای خروجی
- بررسی تعادل هوا
- برآورد متغیرهای از قلم افتاده
- تعیین چیدمان مکانیکی سیستم
- ارزیابیهای مربوط به گرمایش و خنککنندهها
- ساخت اتاق تمیز
شایان ذکر است که در طراحی و ساخت اتاق تمیز از استانداردهایی استفاده میشود که این استانداردها یک رابطه معکوس میان تعداد و اندازه ذرات معلق در هوا به وجود آوردهاند؛ به همین دلیل مقدار ذرات هیچگاه به صفر نخواهد رسید. دو استاندارد مهم در این زمینه عبارت است از:
- استاندارد فدرال ایالات متحده آمریکا
- استاندارد ایزو سری ISO 14644-2

ساندویچ پانل اتاق تمیز ماموت
یکی از شرکتهایی که به طور اختصاصی در تولید و ساخت ساندویچ پانل کلین روم فعالیت دارد، شرکت ماموت است. این مجموعه به دلیل بهرهمندی از جدیدترین تجهیزات و استفاده از متریال اولیه مرغوب، به معتبرترین تولیدکننده در خاورمیانه تبدیل شده است.
پنلهای کلین روم کارخانه ماموت، الزامات و استانداردهای کیفی مرتبط با تولید این مصالح را به طور کامل رعایت نموده و کیفیت بالای این محصولات موجب شده تا انتخاب بسیاری از سازندگان و معماران قرار گیرند. کیفیت بالای پنلهای ماموت منجر به افزایش بازدهی و کارایی اتاق تمیز شده و عمر مفید این سازهها را نیز به طور چشمگیری افزایش میدهد.
شما میتوانید ساندویچ پانل اتاق تمیز ماموت را پس از مشورت با کارشناسان این مجموعه و با مشاهده کاتالوگ ساندویچ پانل، برای کاربری کلین روم موردنظر خود سفارش دهید.
این مورد را میتوانید از طریق مشورت با کارشناسان شرکت ماموت نهایی کنید چراکه انتخاب درست این مصالح برای کاربری کلین روم به عوامل مختلفی بستگی دارد.
این لباسها مانع از آلودگی محیط شده و از آزاد شدن مواد از بدن جلوگیری خواهد کرد لذا استفاده از از آنها الزامی میباشد.
این تجهیزات به منظور به حداقل رساندن آلودگی صوتی در محیط کار طراحی میشوند و در مسیر جریان هوا قرار میگیرند.












